చంద్రుడిపై నీటి ఆనవాళ్లు.. భవిష్యత్తులో ప్రయోజనమా?

భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) చేపట్టిన చంద్రయాన్-3 మిషన్ మరో కీలక ఆవిష్కరణ చేసింది. చంద్రుని ధృవ ప్రాంతాల్లో ఇప్పటివరకు ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువ ప్రదేశాల్లో మంచు ఉండే అవకాశం ఉందని తాజా పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. చంద్రయాన్-3 విక్రమ్ ల్యాండర్‌లోని ‘ChaSTE’ అనే యంత్రం ద్వారా సేకరించిన డేటా ఆధారంగా భౌతిక పరిశోధనా ప్రయోగశాల శాస్త్రవేత్తలు చేసిన అధ్యయనంలో ఈ అంశం వెలుగుచూసింది.

చంద్రునిపై ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల్లో చోటుచేసుకునే మార్పులు మంచు ఏర్పాటును ప్రభావితం చేస్తాయని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. ముఖ్యంగా, ఆరు డిగ్రీల కోణంలో ఉన్న సూర్యుడిని ఎదుర్కొంటున్న ల్యాండింగ్ స్థలంలో ఉష్ణోగ్రత 82°C వరకు పెరిగింది. అదే సమయంలో, కేవలం ఒక మీటర్ దూరంలో ఉన్న తట్టుగా కనిపించే ప్రాంతంలో గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 60°C మాత్రమే నమోదైంది. దీనివల్ల, చంద్రునిపై ఉపరితల శిలల కోణం మంచు నిల్వకు ఎలా ప్రభావం చూపుతుందనే విషయాన్ని మరింతగా అర్థం చేసుకోవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు తెలిపారు.

ఈ అధ్యయనంలో, చంద్రుని ఉపరితలపు కోణాన్ని బట్టి ఉష్ణోగ్రత ఎలా మారుతుందో అంచనా వేసే మోడల్‌ను కూడా శాస్త్రవేత్తలు అభివృద్ధి చేశారు. ఇది 14 డిగ్రీలకు మించిన కోణంలో ఉన్న ప్రాంతాల్లో మంచు నిల్వ అవకాశాలను సూచిస్తోంది. ఈ తరహా ప్రదేశాల్లో మనుషుల పరిశోధనకు అనువుగా ఉండే అవకాశముందని, ఇలాంటి ప్రదేశాలను నాసా చేపట్టబోయే ఆర్టెమిస్ మిషన్‌ కోసం అన్వేషించవచ్చని వారు తెలిపారు. అయితే, చంద్రునిపై తక్కువ ఒత్తిడి వాతావరణం ఉండటం వల్ల మంచు నీటిగా మారే అవకాశం లేదని, అది నేరుగా ఆవిరైపోతుందని శాస్త్రవేత్తలు స్పష్టం చేశారు.

ఈ పరిశోధనలో లభించిన వివరాలు భవిష్యత్‌లో చంద్రునిపై పరిశోధన చేయడానికి, మానవ నివాసాలకు అవసరమైన నీటిని ఎక్కడ అన్వేషించాలనే అంశంపై కీలక సూచనలను ఇస్తున్నాయి. దీనిని ఉపయోగించి భవిష్యత్తులో మంచును ప్రాసెస్ చేసి నీటి వనరుగా మార్చేందుకు పలు వ్యూహాలు అభివృద్ధి చేయాల్సి ఉంటుందని శాస్త్రవేత్తలు అభిప్రాయపడ్డారు. చంద్రయాన్-3 ల్యాండర్ ద్వారా సేకరించిన ఈ డేటా భవిష్యత్ చంద్ర అన్వేషణకు దోహదపడుతుందని, చంద్రునిపై మానవ ప్రయాణాలకు ఇది పునాదిగా మారే అవకాశం ఉందని పరిశోధకులు వెల్లడించారు.