స్పెషల్: రఫేల్ డీల్.. మొత్తం కథ ఇది

స్పెషల్: రఫేల్ డీల్.. మొత్తం కథ ఇది

కొద్దికాలంగా భారత రాజకీయాలను కుదిపేస్తున్న రఫేల్ యుద్ధ విమానాల కొనుగోలు అంశం మరోసారి వార్తల్లో నిలిచింది. అసలింతకీ ఏమిటా ఒప్పందం.. ఎప్పుడు మొదలైంది.. ఎందుకు వివాదమైందో చూద్దాం.

యుద్ధ విమానాల కొనుగోలు కోసం ఫ్రాన్స్‌తో భారత ప్రభుత్వం చేసుకున్న ఒప్పందం ఇది. అనిల్ అంబానీకి చెందిన రిలయన్స్ డిఫెన్స్ లిమిటెడ్‌.. ఈ ఒప్పందంలో ఒక కీలక భాగంగా ఉండటం ఈ వివాదానికి మూలం. రఫేల్ ఒప్పందంలో మోదీ సర్కారు భారీ కుంభకోణానికి పాల్పడిందని కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షుడు రాహుల్ గాంధీ కొంత కాలంగా ఆరోపణలు చేస్తున్నారు. వాటిని మోదీ ప్రభుత్వం తిరస్కరిస్తూ వస్తోంది.

భారత ప్రభుత్వం సూచనతోనే.. రిలయన్స్‌ డిఫెన్స్‌ను భాగస్వామిగా ఎంచుకున్నామని ఫ్రాన్స్ మాజీ అధ్యక్షుడు హోలండ్ ఒక ఇంటర్వ్యూలో చెప్పటం తీవ్ర కలకలం రేపింది. రిలయన్స్ ఎంపికలో భారత ప్రభుత్వ పాత్ర లేదని మోదీ సర్కారు.. తమ పాత్ర లేదని ఆ దేశ ప్రభుత్వం ప్రకటించాయి. రఫేల్ తయారీ సంస్థ దసాల్ట్ ఏవియేషన్.. తాము ఒప్పందం నిబంధనల ప్రకారం భాగస్వామ్య సంస్థను ఎంపిక చేసుకున్నామని ప్రకటన జారీచేసింది.

భారత వైమానిక దళం అదనపు యుద్ధ విమానాలు కావాలని 2001లో ప్రభుత్వాన్ని కోరింది. ఇప్పుడున్న వాయుసేన విమానాలు.. భారీ లేదా తేలిక తరహా యుద్ధ విమానాలు కావటంతో మధ్రశ్రేణి యుద్ధ విమానాలు కొనుగోలు చేయాలని రక్షణశాఖ భావించింది. మధ్యశ్రేణి బహుళ ప్రయోజన యుద్ధ విమానాల కొనుగోలుకు 2007 ఏప్రిల్‌లో నాటి రక్షణ మంత్రి ఎ.కె.ఆంటోని నేతృత్వంలోని రక్షణ కొనుగోళ్ల మండలి ఆమోదం తెలిపింది.

అప్పుడు కాంగ్రెస్ సారథ్యంలోని యూపీఏ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉంది. 126 యుద్ధ విమానాల సరఫరా కోసం గ్లోబల్ టెండర్లు పిలిచారు. లాక్‌హీడ్ మార్టిన్ F-16, యూరోఫైటర్ టైఫూన్, రష్యా MiG-35, బోయింగ్ F/A-18, స్వీడన్ సాబ్స్ గ్రిపెన్, దసాల్ట్ ఏవియేషన్ రఫేల్ జెట్ ఫైటర్‌లు బిడ్లు వేశాయి.దీర్ఘ కాలం ప్రక్రియ కొనసాగిన తర్వాత.. 2012 డిసెంబర్‌లో బిడ్లు తెరిచారు. అతి తక్కువ ధర కోట్ చేసిన దసాల్ట్ ఏవియేషన్‌కు టెండర్ లభించింది.

రెండు ఇంజన్లు గల బహుళ ప్రయోజన యుద్ధ విమానం రఫేల్ జెట్ ఫైటర్. ఫ్రాన్స్ లోని దసాల్ట్ ఏవియేషన్ దీనిని డిజైన్ చేసి తయారుచేసింది. ప్రపంచంలో అత్యంత సమర్థవంతమైన యుద్ధ విమానాల్లో రఫేల్ ఒకటి. అప్పటి ప్రతిపాదిత ఒప్పందం ప్రకారం 18 యుద్ధ విమానాలను ఫ్రాన్స్‌లో తయారు చేసి అందించాలి. మిగతా 108 యుద్ధ  విమానాలను భారతదేశంలో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ అయిన హిందూస్థాన్‌ ఏరోనాటిక్స్‌ లిమిటెడ్‌ (హెచ్ఏఎల్) భాగస్వామ్యంతో భారతదేశంలో తయారు చేయాలి.
విమానం ధరలు, టెక్నాలజీ బదిలీల విషయంలో యూపీఏ ప్రభుత్వం దసో మధ్య సుదీర్ఘ చర్చలు జరిగాయి. 2014 మే నెలలో యూపీఏ సర్కారు దిగిపోయేనాటికి తుది ఒప్పందం కుదరలేదు. ఆ చర్చల్లో రఫేల్ ధర ఎంత అనే వివరాలను అధికారికంగా వెల్లడించలేదు. అయితే.. ఆ ఒప్పందం విలువ 10.2 బిలియడ్ డాలర్ల ఉంటుందని నాటి యూపీఏ ప్రభుత్వం సూచించింది. ఏవియానిక్స్, ఆయుధాలు సహా ఒక్కో విమానం ధర.. అప్పటి యూరో మారక విలువ ప్రకారం రూ. 526 కోట్ల మేర ఉండేలా సూత్రప్రాయ నిర్ణయానికి వచ్చినట్లు కాంగ్రెస్ చెప్తోంది.

2014లో బీజేపీ సారథ్యంలోని ఎన్‌డీఏ ప్రభుత్వం ఏర్పడ్డాక ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ 2015 ఏప్రిల్‌లో ఫ్రాన్స్ పర్యటనకు వెళ్లారు. ఫ్రాన్స్ – భారత్ ప్రభుత్వాల మధ్య ఒప్పందం ద్వారా.. భారత్ 36 రఫేల్ యుద్ధ విమానాలను నేరుగా కొనుగోలు చేస్తుందని ప్రకటించారు. అయితే.. భద్రతపై కేబినెట్ కమిటీ ఆమోదం లేకుండా ప్రధాని ఈ ఒప్పందాన్ని ఎలా ఖరారు చేస్తారని ప్రతిపక్షం ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది.

భారత ప్రధాని నరేంద్రమోదీ, నాటి ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఫ్రాంకోయ్ హోలండ్‌ల మధ్య చర్చల అనంతరం 2015 ఏప్రిల్ 10న ఒక సంయుక్త ప్రకటన విడుదల చేశారు. భారత దేశానికి 36 రఫేల్ విమానాల సరఫరా కోసం ప్రభుత్వాల మధ్య ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేయాలని ఇరువురు అంగీకరించినట్లు ఆ ప్రకటన పేర్కొంది. యుద్ధ విమానంతో పాటు.. భారత వైమానిక దళం అంతకుముందే (యూపీఏ హయాంలోనే) పరీక్షించి ఆమోదించిన సంబంధిత వ్యవస్థలు, ఆయుధాలను సరఫరా చేస్తాయని తెలిపింది.  

2016 సెప్టెంబర్ 23న ఇండియా – ఫ్రాన్స్‌లు ఈ ఒప్పందం మీద సంతకాలు చేశాయి. దీని ప్రకారం.. 36 రఫేల్ జెట్ ఫైటర్లను 7.87 బిలియన్ యూరోల (సుమారు రూ. 59,000 కోట్లు)కు భారత్ కొనుగోలు చేస్తుంది.ఈ ఒప్పందంలో భారీ అవకతవకలు ఉన్నాయని కాంగ్రెస్ పార్టీ ఆరోపిస్తోంది. యూపీఏ సర్కారు ఒక్కో యుద్ధ విమానాన్ని రూ. 526 కోట్లకు కొనుగోలు చేసేలా ఖరారు చేస్తే.. మోదీ ప్రభుత్వం ఒక్కో దానిని రూ. 1,670 కోట్లతో కొంటోందన్నది వాటిలో ఒకటి. విమానం ధరల వివరాలను వెల్లడించాలని.. ఒక్కో విమానం ధర రూ. 526 కోట్ల నుంచి రూ. 1,670 కోట్లకు ఎందుకు పెరిగిందో వివరించాలని కాంగ్రెస్ అడుగుతోంది. కానీ.. ఆ వివరాలను వెల్లడించటానికి ప్రభుత్వం నిరాకరిస్తోంది.

ఇండియా – ఫ్రాన్స్‌ల మధ్య 2008లో జరిగిన ఒక ఒప్పందంలోని గోప్యత నిబంధనను ఉటంకిస్తోంది. అయితే.. 2008లో ఇరు దేశాల మధ్య రక్షణ రంగ కొనుగోళ్లకు సంబంధించి ఒప్పందం జరిగినపుడు భారత రక్షణ మంత్రిగా ఉన్న ఎ.కె.ఆంటోని.. రఫేల్ ఒప్పందంలో ధరల వివరాలను వెల్లడించటానికి ఆ గోప్యత నిబంధన నిరోధిస్తోందన్న మోదీ సర్కారు వాదన పూర్తిగా తప్పని అంటున్నారు. అరబ్ దేశమైన కతార్.. 2017లో 12 రఫేల్ యుద్ధ విమానాలను.. ఒక్కొక్కటి 108.33 మిలియన్ డాలర్ల (రూ. 694.80 కోట్లు) ధరకే కొనుగోలు చేసిందని కూడా కాంగ్రెస్ చెప్తోంది. ఇక.. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ అయిన హిందుస్తాన్ ఏరోనాటికల్స్ లిమిటెడ్‌ను ఈ ఒప్పందం నుంచి ఎందుకు తప్పించారో చెప్పాలని ప్రశ్నిస్తోంది.

రఫేల్ డీల్ ద్వారా రిలయన్స్ డిఫెన్స్ లిమిటెడ్ (ఆర్‌డీఎల్)కు ప్రభుత్వం లబ్ధి చేకూరుస్తోందని కాంగ్రెస్ ఆరోపిస్తోంది. భారత్‌కు యుద్ధ విమానాల సరఫరా ఒప్పందాన్ని అమలు చేయటానికి దసాల్ట్ ఏవియేషన్‌.. రిలయన్స్ డిఫెన్స్‌తో కలిసి జాయింట్ వెంచర్ ఏర్పాటు చేసింది. 2015 ఏప్రిల్ 10వ తేదీన ప్రధాని మోదీ రఫేల్ డీల్ ఖరారైనట్లు ప్రకటన చేయటానికి కేవలం 12 రోజుల ముందే రిలయన్స్ డిఫెన్స్ సంస్థ ఏర్పాటైందని కాంగ్రెస్ ఆరోపించింది. ఆ ఆరోపణలను ఆర్‌డీఎల్ తిరస్కరించింది.
భారత విధానం ప్రకారం.. విదేశీ రక్షణ రంగ సంస్థలు.. భారత్ నుంచి పొందే కాంట్రాక్టుల మొత్తం విలువలో కనీసం 30 శాతం నిధులను భారతదేశంలోని కంపెనీల నుంచి విడిభాగాలను కొనుగోలు చేయటం ద్వారా కానీ.. భారతదేశంలో పరిశోధన, అభివృద్ధి కేంద్రాలను స్థాపించటం ద్వారా కానీ వెచ్చించాల్సి ఉంటుంది. రిలయన్స్ డిఫెన్స్, దసో ఏవియేషన్‌లు.. 2016 అక్టోబర్ 3న తమ జాయింట్ వెంచర్ ’దసాల్ట్ రిలయన్స్ ఏవియేషన్’ ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించాయి. ఆ తర్వాత ఏడాదికి నాగ్‌పూర్‌లోని మిహాన్‌లో తయారీ కేంద్రానికి శంకుస్థాపన చేశారు. కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు రాహుల్ గాంధీ ఫ్రాన్స్ పర్యటన తర్వాత రఫేల‌్ డీల్ విషయంలో విమర్శలు, ఆరోపణలను తీవ్రం చేశారు. మోదీ సర్కారుపై అవిశ్వాస తీర్మానం సందర్భంగా లోక్‌సభలోనూ తీవ్ర ఆరోపణలు చేశారు.

ఫ్రాన్స్ మాజీ అధ్యక్షుడు ఫ్రాంకోయ్ హోలండ్ ‘మీడియా పార్ట్’ అనే ఫ్రెంచ్ పత్రికకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో పలు అంశాలు మాట్లాడారు. రిలయన్స్ సంస్థను ‘‘ఎంపిక చేసే విషయంలో మా పాత్ర ఏమీ లేదు. ఆ సర్వీస్‌ గ్రూప్‌ (రిలయెన్స్‌ డిఫెన్స్‌)ను భారత ప్రభుత్వమే ప్రతిపాదించింది. అంబానీతో దసాల్ట్‌ చర్చలు జరిపింది. మాకు వేరే దారి లేదు. మాకు ఇచ్చిన వారిని (రిలయెన్స్‌ను) మేం తీసుకోవాల్సి వచ్చింది’’ అని ఆయన చెప్పారు. ఈ మాట భారత రాజకీయాల్లో పెను దుమారం రేపింది. రఫేల్ డీల్ విషయంలో ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న మోదీ సర్కారును తీవ్ర ఇబ్బందుల్లోకి నెట్టింది.

కానీ.. హోలండ్ ఈ మాట చెప్పటం వెనుక వేరే నేపథ్యముంది. అది.. ఆయన భాగస్వామి, ఫ్రెంచ్ నటి జూలీ గయే సహ నిర్మాతగా నిర్మిస్తున్న ఒక సినిమా వివాదం.   2016లో జూలీ గయే సహ నిర్మాతగా మార్కో సిఫ్రెడీ అనే ఒక యువ పర్వతారోహకుడి కథతో ‘రైట్ ఆన్ ద టాప్’ అనే సినిమా తీయాలనుకున్నారు. 2002లో ఎవరెస్ట్ పర్వతం మీద స్నోబోర్డ్ రన్ చేస్తూ చనిపోయిన అతడి పాత్రను నటుడు కెవ్ ఆడమ్స్ చేయాలి. దీనికి 10 మిలియన్ యూరోల బడ్జెట్ అనుకున్నారు.

2016 జనవరిలో జూలీ గయే భాగస్వామ్యంతో కీవ్ ఆడమ్స్ హీరోగా సినిమా తీస్తున్నట్లు.. రిలయన్స్ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ అధినేత అనిల్ అంబానీ ప్రకటించారు. ఆ సినిమాలో రిలయన్స్ పెట్టుబడి 30 లక్షల యూరోలు. ఆ తర్వాత దానిని 16 లక్షల యూరోలకు తగ్గించారు. అదే రోజు.. నాటి ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఫ్రాంకోయ్ హోలండ్ మూడు రోజుల పర్యటన కోసం భారత్ వచ్చారు.

రఫేల్ డీల్‌ను ఖరారు చేసుకోవటానికి.. భారత గణతంత్ర వేడుకల్లో ముఖ్య అతిథిగా పాల్గొనటానికి ఆయన వచ్చారు. రఫేల్ డీల్ కోసమే రిలయన్స్ సంస్థ జూలీ గయే సినిమాలో పెట్టుబడులు పెట్టిందన్న విమర్శలను హోలండ్ తాజాగా తిరస్కరించారు. ఆ క్రమంలోనే.. రిలయన్స్ సంస్థను ఎంపిక చేయటంలో తమ పాత్ర లేదని.. భారత ప్రభుత్వమే ప్రతిపాదించిందని చెప్పారు.

 

రాజకీయ వార్తలు

 

సినిమా వార్తలు

 
Home
వార్తలు
ఫోటో గ్యాలరీ
English